ΔΙΑΘΛΑΣΗ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ: Η ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ

1. Τι είναι η Διάθλαση;

Είναι το φαινόμενο της αλλαγής της κατεύθυνσης διάδοσης ενός κύματος όταν αυτό περνά από ένα μέσο σε ένα άλλο (π.χ. από τον αέρα στο νερό).

https://phet.colorado.edu/sims/html/bending-light/latest/bending-light_all.html?locale=el

2. Γιατί συμβαίνει; (Η Αιτία)

• Η διάθλαση οφείλεται στην αλλαγή της ταχύτητας () του κύματος καθώς αλλάζει το μέσο διάδοσης.

• Κάθε μέσο έχει διαφορετική "πυκνότητα" για το κύμα (δείκτης διάθλασης).

3. Τι αλλάζει και τι μένει Σταθερό;

Αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο για τις εξετάσεις:

• Συχνότητα (): Παραμένει ΣΤΑΘΕΡΗ. Εξαρτάται μόνο από την πηγή που δημιούργησε το κύμα.

• Ταχύτητα (): ΑΛΛΑΖΕΙ ανάλογα με το μέσο.

• Μήκος Κύματος (): ΑΛΛΑΖΕΙ. Επειδή και το είναι σταθερό, το ακολουθεί την ταχύτητα.

• Αν το κύμα επιβραδύνει (μικρό ), το μήκος κύματος μικραίνει (μικρό ).

• Αν το κύμα επιταχύνει (μεγάλο ), το μήκος κύματος μεγαλώνει (μεγάλο ).

4. Πώς αλλάζει η κατεύθυνση;

• Όταν το κύμα μπαίνει σε μέσο όπου επιβραδύνει (π.χ. από αέρα σε νερό), η ακτίνα πλησιάζει την κάθετη στην επιφάνεια.

• Εξαίρεση: Αν το κύμα πέσει κάθετα στην επιφάνεια, αλλάζει η ταχύτητα και το μήκος κύματος, αλλά ΔΕΝ αλλάζει η πορεία του.

5. Παραδείγματα στην καθημερινότητα

• Το "σπασμένο" καλαμάκι: Λόγω της διάθλασης του φωτός καθώς βγαίνει από το νερό στον αέρα.

• Κύματα στην ακτή: Τα κύματα της θάλασσας "στρίβουν" και έρχονται παράλληλα στην άμμο γιατί το βάθος μειώνεται και η ταχύτητά τους αλλάζει.

• Οπτικές ίνες: Χρησιμοποιούν τη διάθλαση για να καθοδηγήσουν το φως και τα δεδομένα του ίντερνετ.

---

Το κύμα είναι σαν ένας δρομέας που τρέχει από το τσιμέντο στην άμμο. Θα αναγκαστεί να αλλάξει ταχύτητα και, αν μπει υπό γωνία, θα αλλάξει και πορεία!

1. Η διάθλαση στα παρμπρίζ των αυτοκινήτων ή σε υγρά λιπαντικά.
2. Πώς η διάθλαση στους φακούς του ματιού επιτρέπει το σχηματισμό ειδώλου στον αμφιβληστροειδή.